Blog

  • Over Lenard Kaptein

    Ik ben een ervaren Agile coach en project- en verandermanager die transformaties en projecten in een grote diversiteit aan organisaties tot een goed einde heeft gebracht. Ik blink uit in werken in complexe omgevingen, coachen, bruggen bouwen en samenwerken. Het is mijn passie om met een team van bevlogen specialisten aansprekende resultaten neer te zetten.

    Wedstrijdsport is één van de “metaforen” die eenvoudige voorbeelden bieden die teamleden helpen om inzicht te krijgen in hun eigen rol om zo de teams beter te laten functioneren;

    • Ben je verdediger, middenvelder of aanvaller?
    • Wellicht een spelverdeler die het spel wil uitzetten of krijg je liever een voorzet om in te koppen?

    Dit inzicht in de eigen rol geeft een goede basis voor aanpakken van problemen en verbeterpunten. Ervaar je bijvoorbeeld:

    • Als productmanager problemen bij afstemming met Scrum teams?
    • Als ontwikkelaar / lid van een Scrum-team veel last van verstoringen in je team?
    • Als projectleider weinig commitment vanuit je team?

    Heb je hulp nodig om een afdeling of team in je organisatie de juiste kant op te krijgen dan kan ik je als coach of interim manager helpen.
    Als je wilt kennismaken of bijvoorbeeld vragen hebt over beschikbaarheid kun je via dit email formulier of LinkedIn contact opnemen.

    [wpforms id="1160" title="true" description="false"]

     

  • Hello world!

    Welcome to WordPress. This is your first post. Edit or delete it, then start writing!

  • Waarom ik een gewone en geen elektrische fiets koop

    1. Beter voor het milieu.
    2. Beter voor mijn gezondheid.
    3. Bespaart mij tijd.
    4. Goedkoper.

    Beter voor het milieu

    Een elektrische fiets heeft een accu en verbruikt stroom. Ook in een ideale situatie is de stroom slechts voor een deel groen. Voor de accu worden schaarse grondstoffen gebruikt die met een flinke belasting van het milieu gedolven, verwerkt en gerecycled worden. 

    Russ Mantle stands with his trusty Holdsworth, which he has had since the 1960s and mended at least once, in his garden in Aldershot, Hampshire, October 2019. On 07 November, Russ will be the first Briton to cycle a million miles, and said, “I haven’t really been going for it, the miles have just naturally piled up because I enjoy cycling so much that’s it’s just natural to be a mile-eater."
    Russ Mantle stands with his trusty Holdsworth.

    Voor mij is met de auto naar het werk geen goede optie en een elektrische fiets is dus ook geen volledige of gedeeltelijke vervanging van mijn woon werk verkeer in een auto. De alternatieven naar mijn werk zijn: fiets, trein en tram. Ik heb slechts plek voor één fiets en wat ik eerder milieuvriendelijk op een gewone fiets reed zou ik dan ook op de elektrische fiets gaan rijden. In alle gevallen levert de elektrische fiets in mijn geval dus een grotere belasting van het milieu op dan mijn huidige opties gewone fiets, trein en tram. 

    Beter voor mijn gezondheid

    Rijden op een elektrische fiets is qua inspanning vergelijkbaar met winkelen. Op een gewone fiets moet ik me meer inspannen en kom ik beter aan mijn minimale gewenste inspanning per dag. Ook met de alternatieven trein en tram moet ik me meer inspannen met per dag 3 Km flink doorlopen naar trein of tramhalte. 

    Bespaart mij tijd 

    Als je zoals ik ook voldoende wilt sporten of op een andere manier bewegen draagt rijden op een elektrische fiets daar weinig aan bij. Ik zou op een elektrische fiets 3 maal zo lang moeten rijden om tot een vergelijkbare inspanning te komen. De besparing van de kortere reistijd weegt daar niet tegenop. Op een gewone fiets heb ik 1.20 uur reistijd per dag. Elektrisch zou ik daar z0’n 20 minuten korter over kunnen doen terwijl ik dan ter compensatie een uur naar de sportschool of op andere wijze zou moeten bewegen. En ja ik zou op een speed pedelec kortere reistijd hebben maar op mijn traject met stoplichten en drukke fietspaden scheelt dat relatief weinig tijd, betekent het nog minder inspanning en daarentegen meer stress en gevaar. 

    Goedkoper

    Mijn huidige gewone fiets heb ik goedkoop 2e hands gekocht en ik heb er weinig onderhoud en geen laadkosten aan. Ik heb ook geen dure verzekering nodig.

    Samenvatting

      Milieu Gezondheid Tijd Kosten Totaal
    Fiets

    +++++

    +++++

    +++++

    +++++

    +++++

    Trein

    ++++

    +++

    ++++

    +/

    ++++

    Tram

    ++++

    +++

    +

    +/

    +++

    Elektrische fiets

    ++

    ++

    ++

    ++

    Auto

     

  • De magie van ICT

    Vandaag een “Stuurloos” podcast geluisterd van de Volkskrant over de BIT/AcICT adviezen. Ik heb diverse malen te maken gehad met deze adviezen bij KVK en Binnenlandse Zaken. De adviezen die ik ken zijn scherp en leggen de vinger op veel zere plekken. Die zere plekken zijn vaak zaken als “slechte specificaties”, “niet sluitende business case” of “ontbrekende kaders”.

    Ik mis in de analyse een factor die ik zelf vaak ben tegengekomen; het geloof in de magie van ICT oftewel “De Harry Potter factor” (HPF).

    Als ICT iets magisch is hoef je niet te specificeren wat “het” moet doen; dat weet ICT immers zelf wel. Gecombineerd met het geloof in vooruitgang en de overtuiging dat bestaande processen en medewerkers vooruitgang belemmeren wordt ICT een wondermiddel dat alle denkbare problemen oplost. 

    Bij KVK heb ik de Harry Potter Factor meegemaakt als verantwoordelijke voor digitalisering van het inschrijf proces voor ondernemingen. Van de 160 baliemedewerkers was een groot deel al ontslagen en vervangen door uitzendkrachten vooruitlopend op de magie van ICT die het werk van die medewerkers eenvoudig ging uitvoeren. Werkzaamheden die nog niet zo eenvoudig te specificeren laat staan te programmeren zijn.

    De AI hype heeft naar mijn idee ook een grote Harry Potter Factor. Een belangrijke reden waarom deze ontwikkeling zo breed wordt omarmd; Met AI is er eindelijk de echt magische oplossing die je alleen maar een vraagje hoeft te stellen om een uitgewerkte en betrouwbare oplossing te krijgen. Probleem met magie is dat er helaas geen echte tovenaars bestaan. We moeten het doen met goochelaars die knappe trucs uithalen.
    Voor veel concrete toepassingen hebben zowel de goochelaars als de tovenaars het zelfde probleem: ze zullen moeten verklappen hoe ze het gedaan hebben waarbij “its magic” geen afdoende antwoord is. Als bijvoorbeeld bij de aardbevingschade in Groningen of de toeslagenaffaire AI ingezet zou worden zal ook die AI tot een op wetgeving en afspraken gebaseerd en vooral toetsbaar (en testbaar) besluit moeten komen.
    De AI hype is helaas een signaal dat we voorlopig niet van de Harry Potter Factor af zullen zijn.

    Zie ook:

    Adviescollege ict toetsing
    Cokky Hilhorst doet boekje open over vertrek bij BIT
    ICT Expert hielp overheid ICT chaos op te lossen
    Het digitale spiegelpaleis dat ChatGPT heet

  • Agile teams en groepsdynamica

    Bij Agile implementaties gaat naar mijn ervaring de aandacht veelal naar implementatie van Scrum en Agile tooling en meetbare resultaten. Op internet zoeken naar valkuilen levert ook flink wat resultaten op over die onderwerpen.

    Vanuit social pyschologisch perspectief ontstaan er echter veelal groepsprocessen die vanuit groepsdynamica en specifieker het mechanisme van “in-group” en “out-group” differentiatie (zie ook: http://factmyth.com/ingroups-and-outgroups-explained/) voorspelbaar en verklaarbaar zijn.

    Implementatie in een deel van de organisatie

    Een veelgenoemde valkuil is implementatie in een deel van de organisatie. Dat leidt veelal tot meer wrijving en Agile teams die klagen over belemmeringen. Soms leidt het zelfs tot een minder effectieve organisatie als geheel.

    Ik heb Scrum teams meegemaakt die andere processen of procedures of richtlijnen als belemmering voor hun eigen velocity naar voren brachten. Onderhoud van een legacy systeem bij een verzekeraar was bijvoorbeeld al maanden vooruit volgepland. Om tijdig een wijziging ingepland te krijgen moest het Scrum team tijdig risico’s en afhankelijkheden identificeren en verder vooruit gaan kijken en plannen. De Agile methodiek leent zich naar mijn mening juist om met dergelijke lastige omstandigheden effectief en creatief om te gaan.

    Ik zie eerder sociaal psychologische oorzaken voor de moeizame samenwerking in bovenstaande situatie. De teams hebben als onderdeel van de implementatie het stempel “Agile” of “traditioneel” opgeplakt gekregen. Over en weer vind men elkaar daardoor minder competent en sympathiek.

  • Over complexiteit en chaos

    Er lijkt een vreemde kronkel te zitten in de menselijke geest; De drang naar complexiteit. Het meest logisch lijkt het streven naar eenvoud; Eenvoud geeft veiligheid en zekerheid omdat je weet waar je aan toe bent en niet zo vaak wordt geconfronteerd met verrassingen. Toch wordt iets als we het beter willen maken vaak ingewikkelder en niet eenvoudiger en daardoor ook minder veilig en zeker.

    Chaos theory word cloud glowing

    De vraag voor mij is nu of die complexiteit nu een onbedoeld bijeffect is van het streven naar verbetering of een doel op zich.

    In organisaties is lijkt er traditioneel een strijd te zijn tussen management dat streeft naar orde en “de werkvloer” die lijkt te streven naar chaos. Hoewel er ook veel medewerkers zijn die het omgekeerde ervaren. Is Agile werken de “missing link”?

  • Het probleem met betrokkenheid

    In de NRC van 12 oktober stond een artikel met de titel “Wie betrokken is, is gelukkiger“. Het artikel betoogt dat wie betrokken is bij de organisatie waarvoor hij werkt niet alleen optimaal presteert maar ook gelukkiger is.

    In de periode dat ik heb gevolleybald heb ik een jaar lang een trainer-coach gehad die ons langs de kant altijd toeriep: “beter je best doen!”. Net als managers die meer betrokkenheid als doel zien haalde die coach oorzaak en gevolg door elkaar. Als je spelers of medewerkers beter wilt laten presteren zul je duidelijk moeten maken HOE ze dat kunnen doen en niet blijven vertellen dat ze meer hun best moeten doen of meer betrokken moeten zijn.

    Betrokkenheid groeit met duidelijkheid over het doel, begrip hoe je daar een bijdrage aan kunt leveren en goede resultaten die daar het gevolg van zijn. Bij bedrijven waar de koers onduidelijk is komen medewerkers ’s morgens later binnen. Een heldere koers gaat er vanzelf toe leiden dat ze weer eerder beginnen. De medewerkers erop aanspreken dat ze eerder moeten beginnen zal zeker niet gaan leiden tot een duidelijker koers.

    https://peopleandcompany.nl/betrokken-medewerkers-zijn-productiever-en-gelukkiger/

    Links

    Probleem: Niet betrokken medewerkers

    De engagementcijfers voor 2022 stemmen niet vrolijk: 60% van de medewerkers wereldwijd is niet betrokken. 19% is zelfs ‘actively disengaged’ en heeft daarmee een negatieve invloed op het team. Het goede nieuws: goede leidinggevenden maken een wereld van verschil.

    Gallup: 19% van de medewerkers is ‘actief niet-betrokken’

     

    betrokken medewerkers als succesfactor voor jouw organisatie.

    Passie op de werkvloer: bestaat dat? Jazeker! En daar is niks zweverigs aan.

    https://www.randstad.nl/werkgevers/kenniscentrum/employer-branding/betrokken-medewerkers-zijn-belangrijk-voor-het-succes-van-jouw-organisatie

  • Hulp vragen

    Het vragen en vinden van hulp.

    Het zoeken naar ondersteuning is voor sommigen moeilijk. Waarom is dat?

    Dingen gaan niet altijd zoals we willen. Soms voelt het alsof het leven een opeenvolging van frustraties is, onderbroken door net genoeg successen om je aan te moedigen ’s ochtends uit bed te komen. En soms zijn daar niet eens genoeg successen voor. Je jongste kind is weer ziek. Je bent gepasseerd voor promotie – nogmaals. Het dak heeft nog een lek ontwikkeld. Je baas claimt de eer voor jouw idee en geeft jou de schuld als haar misleide implementatie implodeert. Je beste werk wordt onopgemerkt omdat de functies die er afhankelijk van zijn, zijn afgesneden. Je bonus dit jaar is de helft van wat je verwachtte – en je hebt al twee helften uitgegeven. Enzovoort.

    Sizilien 1943
    Italienische Truppen laufen zu den Briten über.

    Als de dingen niet op onze manier gaan, krijgen velen van ons het gewoon moeilijk. We vragen geen hulp. We zoeken geen vertrouwd oor om onze problemen te vertellen. We zoeken geen ondersteuning.

    Dat is jammer, want zoals een van mijn leraren me heeft geleerd, is alles gemakkelijker met ondersteuning. Wanneer we ondersteuning hebben, hebben we toegang tot verschillende perspectieven. Wanneer onze focus ligt op onze frustraties, geeft ondersteuning ons de energie die we nodig hebben om onze successen duidelijker te zien. Ondersteuning biedt ons de tools die we nodig hebben om effectiever om te gaan met onze frustraties. Het maakt het leven leuker.

    En voor velen van ons is ondersteuning gemakkelijk te vinden: een partner, vertrouwde vrienden, mentoren, coaches of therapeuten. En er zijn ook specialisten: voor juridische zaken, advocaten; voor de gezondheid zijn er artsen, tandartsen, chiropractors, fysiotherapeuten, personal trainers of voedingscoaches; voor geld en schulden zijn er financiële planners en kredietadviseurs. En er zijn groepen en netwerken voor schrijven, lezen, zoeken naar werk, therapie, gewichtsbeheersing en middelenmisbruik.

    Dus waarom kiezen zoveel mensen ervoor om geen steun te zoeken? Nog meer raadselachtig: waarom realiseren zoveel mensen zich niet eens dat ze keuzes hebben? Hieronder een aantal belemmeringen bij het zoeken van hulp.

    Gebrek aan informatie

    Je denkt bijvoorbeeld: “Ik weet niets over ondersteuning of hoe het te krijgen;” “Ik zie niet hoe dat zal helpen;” “Ik geloof niet dat het zal helpen;” “Het is hopeloos, niemand kan me hiermee helpen.”

    Deze berichten-naar-jezelf kunnen effectieve blokkades zijn voor elke actie. Ze kunnen zelfs acceptatie van wijs advies voorkomen. Als je op deze manier denkt, stel jezelf dan de vraag: “Als ik iets niet doe, hoe eindigt dit dan?” De antwoorden op die vraag zijn behoorlijk confronterend. Doe iets.

    Gebrek aan aanmoediging

    Sommige mensen krijgen niet genoeg aanmoediging om steun te zoeken. We zijn afhankelijk van familie, vrienden en anderen die we vertrouwen en moedigen ons aan om de juiste soort hulp te zoeken als we er zelf niet naar op zoek zijn.

    Als je alleen door het leven alleen of met een paar vrienden, en de dingen zijn goed nu, dan is dat geweldig. Maar in het verleden heb je vast wel eens tegen problemen aangelopen. Zou het niet leuk geweest zijn om aanmoediging te ontvangen om in die tijd steun te zoeken? Als je op dit moment nog niet met veel andere mensen bent verbonden, is dit een goed moment om dit probleem op te lossen.

    Taboes

    Er zijn taboes verbonden aan het zoeken naar of zelfs accepteren van ondersteuning. Sommige vormen van ondersteuning worden gestigmatiseerd: psychotherapie en counseling zijn voorbeelden. Sommigen van ons zijn opgevoed om taai te zijn: “Ik moet altijd de kaarten spelen die ik heb gekregen en ik moet er zelf wel achter komen.” En velen van ons zijn opgevoed – en onderwezen op school – dat we “het alleen moeten doen”. Ondersteuning zoeken is vals spelen.

    Ondersteuning zoeken of accepteren is geen valsspelen, omdat het leven geen academische test is. Het leven biedt uitdagingen. Het is aan ons om zo goed mogelijk te reageren op die uitdagingen met alle middelen en ondersteuning die we kunnen inzetten, inclusief ondersteuning van andere mensen. Er zijn taboes die bepaalde soorten ondersteuning verbieden, maar het zijn slechts taboes, geen wetten. Onthoud gewoon dat het moment kan zijn aangebroken om je te laten ondersteunen door iemand anders. Dat is de deal.

    Gevoelens van ontoereikendheid

    Wanneer we een taboe overtreden dat we volledig hebben geïnternaliseerd, kunnen we gevoelens van schaamte of ontoereikendheid ervaren. Voorbeeld: “Ik zou dit alleen kunnen doorkomen zonder de steun van iemand.” Een ander: “Ik wil geen therapeut zoeken, want als ik een aanspraak maak op mijn verzekering, kan het misschien teruggaan naar mijn werkgever.” Of de altijd populaire: “Wat een verliezer ben ik.”

    Deze gevoelens creëren we zelf, hoewel het patroon voor het produceren van ervan dat waarschijnlijk niet is. Omdat we deze gevoelens zelf maken, kunnen we ze ook ongedaan maken. Het leren herkennen van deze gevoelens als consequenties van de internalisaties van de patronen van iemand anders is een goede eerste stap.

    Wantrouwen

    Een ander blok is gebrek aan vertrouwen. Om ondersteuning te krijgen van iemand, zelfs een professional als een therapeut of een advocaat, kan het nodig zijn de details van uw situatie openbaar te maken. Je zult iemand moeten vinden die je vertrouwt als je effectieve hulp wilt bij welke oplossing dan ook.

    Zelfs nadat je iemand hebt gevonden waarvan je denkt dat je die kunt vertrouwen, kan het probleem dat je tegenkomt ingewikkelder zijn dan je nu beseft. Wanneer uw advocaat, therapeut of hulpverlener het probleem nastreeft, waar het ook leidt, kun je een gevoel van schroom krijgen. Vertrouw op je adviseur/ supporter. De kans is groot dat hij of zij op de goede weg is. Houd moed.

    Gebrek aan middelen

    Sommige vormen van ondersteuning kosten geld – geld dat je misschien niet hebt. Maar sommige vormen van ondersteuning zijn kosteloos verkrijgbaar. Als ze passen, put eerst de gratis uit.

    Voor die vormen van ondersteuning die wel wat kosten, kun je nog steeds vragen om kortingen of vrijstellingen van kosten. Natuurlijk kan het daarom vragen in strijd zijn met een taboe, of gevoelens van ontoereikendheid creëren, of op een aantal van de items in deze lijst vastlopen.

  • Het wiel opnieuw uitvinden

    Het leven is per definitie een herhaling van zetten. Mijn oma is inmiddels ver in de 90 maakte twee wereldoorlogen, uitvinding van TV en internet en nog wat andere flauwekul mee  en zei het jaren geleden al. Per saldo verandert er niet veel; een oorlogje en wat genocide hier en daar, de jeugd die de boel van eieren maakt, moord en doodslag en een beurs die weer eens instort, het is van alle tijden.

    Toch blijft ook die herhaling verrassen want gelukkig is vergeten de belangrijkste functie van ons geheugen. Maar het meest verrassend voor mij zijn uiteindelijk niet zozeer de déjà-vues zelf maar het gebrek aan herkenning bij anderen. Er lijkt zelfs een grote weerstand te zijn tegen trekken van parallellen met het verleden. Wat dat betreft zijn mensen ook rare wezens en het zal ook hier weer onze drang naar chaos en verandering zijn die ons onderscheid van andere diersoorten.

    Aangekomen aan de top van de piramide van mazlow ontstaat er een onbedwingbare drang om het voorspelbare en veilige utopia te verlaten of te vernietigen en op zoek te gaan naar een nieuwe horizon. En als we dan uiteindelijk na een lange reis in een nieuwe wereld zijn aangekomen die bij nader inzien beangstigend lijkt op de wereld die we achter ons dachten te laten doen we maar gewoon of alles nieuw en anders is. Want niets is blijkbaar beangstigender dan in te voetsporen te treden van je voorgangers. Het zal niet lang meer duren of de gemakkelijke route via de noordflank van de mount Everest zal alleen gekozen worden door kinderen, bejaarden en rolstoelers omdat een normaal mens zich alleen gekleed in mankini en via een moeilijker route nog kan onderscheiden.
    mankini_op_mounteverest

    Maar wat kun je nu met deze constatering? Het is altijd wel fijn als er een moraal te vinden is in zo’n verhaal. Ikzelf probeer keer op keer te bewijzen dat er toch ècht weer hetzelfde gebeurt als 2, 10 of 25 jaar geleden. Die boodschap komt lastig over het voetlicht. Het lot van een door de wol geverfde cynicus als ik is dus om toe te zien hoe collega’s in drang om zich van de rest van de mensheid te onderscheiden het wiel opnieuw uitvinden. Inmiddels lukt het me om ze dat recht ook te gunnen en vol goede moed via een alternatieve en vaak lastiger route opnieuw naar dezelfde plek te wandelen. Maar ja wie weet is het nu toch ècht heel anders dan de vorige keer en uiteindelijk is wellicht de reis belangrijker dan het bereiken van het doel…

  • Teleurstelling

    Nederlands: Herman Finkers tijdens de show 'Na...
    Nederlands: Herman Finkers tijdens de show ‘Na de Pauze’ (Photo credit: Wikipedia)

    Iemand vertelde mij laatst dat er op het werk een briefje hing met de tekst:

    “De cursus omgaan met teleurstellingen kan vandaag helaas niet doorgaan”.

    De populairste bezienswaardigheden vallen vaak juist het meest tegen. Hoe bekender het object, des te hoger de verwachtingen? Vooral de grootte van de Mona Lisa in het Louvre te Parijs blijkt een grote teleurstelling. Jammer dat deze cursus nooit doorgaat maar ik zou er zelf zeker behoefte aan hebben.

    Links

    Herman Finkers: http://nl.wikiquote.org/wiki/Herman_Finkers : De cursus ‘Omgaan met teleurstellingen’ kan helaas wederom geen doorgang vinden.

    Stijlfiguren:
    http://info_lisa.infoteur.nl/specials/stijlfiguren.html en
    http://educatie-en-school.infonu.nl/taal/56920-stijlfiguren-nederlands.html

    http://www.encyclo.nl/begrip/antithese

    http://uwtrainingsacteur.blogspot.com/2011/08/de-cursus-omgaan-met-teleurstellingen.html